İskoçya Sınırında 3.000 Yıllık Üç Som Altın Tork Bulundu

İskoçya sınır hattında gerçekleştirilen saha taramasında, Geç Tunç Çağı'na (M.Ö. 1100 civarı) tarihlenen ve kusursuz formunu koruyan üç adet som altın boyun halkası (tork) keşfedildi. Toplam 517 gram ağırlığındaki 400.000 dolar değerindeki nadide buluntu, tarih öncesi Britanya'nın metalurji ustalığına ve prestij ritüellerine ışık tutarak ulusal hazine incelemesine alındı.

Toprağın Altında Saklı Kalan Metalurji Ustalığı
İskoçya ile İngiltere sınır hattındaki kırsal arazilerde yürütülen yüzey taramaları ve dedektör araştırmaları, tarih öncesi Avrupa arkeolojisinin en göz alıcı keşiflerinden birine kapı araladı. Yalnızca birkaç santimetre derinlikte, üst üste bırakılmış halde tespit edilen ve M.Ö. 1100 civarına, yani Orta ve Geç Tunç Çağı geçiş evresine tarihlenen üç adet som altın tork (boyun ve kol halkası) bozulmamış formlarıyla gün ışığına çıkarıldı.

Photo: Alan Daniels
Toplam ağırlığı 517 gramı bulan ve yaklaşık 400.000 dolar maddi değere sahip olduğu belirlenen bu nadide eserler, antik madencilik ve kuyumculuk zanaatının ulaştığı teknik kusursuzluğu belgeliyor. Altın külçelerin burularak veya şerit halinde dövülerek biçimlendirildiği torklar; esnek formları, geometrik sonlandırma kancaları ve saf metal parıltısıyla Tunç Çağı ustalarının ileri düzey metalurji bilgisini gözler önüne seriyor.
Arkeologlar, üç torkun aynı noktada bir arada bulunmasını tesadüfi bir kayıptan ziyade bilinçli bir ritüel eylemi olarak yorumluyor. Dönemin toplumsal hiyerarşisinde seçkin kabile liderleri veya ruhani figürler tarafından taşınan bu tür altın takılar; tanrılara adanmış adak çukurlarına ya da kriz anlarında güvenliğe alınmak üzere toprağa emanet edilen prestij hazinelerine işaret ediyor.